YENİ Parti İstanbul Milletvekili Cemal Enginyurt, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'a verdiği soru önergesinde, AKP Iğdır Milletvekili Cantürk Alagöz'e ait olduğu belirtilen Keymen İlaç şirketinin kamu kurumlarına menenjit aşısı sattığı iddialarını gündeme taşıdı.
Enginyurt, raporlara göre aşı satışları karşılığında Keymen İlaç'a milyonlarca dolarlık ödeme yapılacağını ifade etti. Milletvekili; kamu kaynaklarının kullanımı, kamu görevi ile ticari faaliyetler arasındaki ilişki, olası çıkar çatışmaları ve ihale süreçlerinin şeffaflığı konularında endişelerini dile getirdi.
Enginyurt, milletvekillerinin sahip olduğu, ortak olduğu veya fiilen kontrol ettiği şirketler ile kamu kurumları arasındaki yüksek değerli ticari işlemlerle ilgili TBMM Başkanlığına ulaşan herhangi bir etik başvurusu, incelemesi veya değerlendirmesi olup olmadığını sordu. Ayrıca, çıkar çatışması, yasama organının tarafsızlığına duyulan güven ve etik konularını değerlendirmek amacıyla bir etik ilkeler yönetmeliği üzerinde çalışılıp çalışılmadığını da sordu.
TBMM Başkanvekili Bekir Bozdağ, Numan Kurtulmuş adına verdiği yanıtta, milletvekillerinin yapamayacağı ticari ve resmi faaliyetleri düzenleyen Anayasa'nın 82. maddesine atıfta bulundu. Anayasa'nın ilgili maddesine göre milletvekilleri, bu kurumlardan doğrudan veya dolaylı olarak herhangi bir iş alamaz, bu kurumlarda temsilci veya hakem olarak görev yapamaz. Maddede ayrıca, milletvekillerine yürütme organının teklifi, daveti, ataması veya onayıyla herhangi bir resmi veya özel iş verilemeyeceği belirtiliyor.
Anayasa'nın 82. maddesi, TBMM üyeliği ile bağdaşmayan diğer görev ve işlerin kanunla düzenleneceğini hükme bağlıyor. TBMM Üyeliği ile Bağdaşmayan İşlere Dair Kanun'un anayasal hükümleri yinelediği bildirildi. Kanuna göre milletvekilleri; kurum ve kuruluşlarda ücretli iş takibi, aracılık veya danışmanlık yapamaz.
İlgili kanun, milletvekillerinin devlet aleyhine; devletin maddi menfaatlerine ilişkin yolsuzluk, irtikap, rüşvet, kaçakçılık ve döviz suçları gibi durumlarda devlete karşı avukatlık yapamayacağını öngörüyor. Ayrıca milletvekillerinin, serbest mesleklerini icra ederken veya bireysel işlerini yönetirken milletvekilliği unvanlarını kullanamayacakları belirtiliyor.
Etik mekanizma için yasal düzenleme şartı
TBMM Başkanlığı tarafından verilen yanıtta, milletvekilleri için bir siyasi etik mekanizması kurulması için kanun veya komisyon düzenlemesinin gerekli olduğu ifade edildi. Yanıtta, kanun veya komisyon düzenlemesi önerilerinde bulunma yetkisinin yalnızca milletvekillerinde olduğu belirtildi. Milletvekilleri tarafından sunulan ve komisyon düzenlemesine ilişkin önerilerin, komisyon düzenlemesinde belirtilen şartları taşıması halinde Başkanlıkça ilgili komisyonlara sevk edileceği ve yasama sürecine tabi tutulacağı kaydedildi.
