Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), geçmişe dönük prim borçları nedeniyle emekli maaşlarından kesinti yapılmasına olanak tanıyan yeni bir genelge yayımladı. Hürriyet yazarı Noyan Doğan tarafından aktarılan bilgilere göre, düzenleme emeklilerin yanı sıra dul ve yetim aylığı alan kişileri de kapsıyor.
Kesintiler, emeklilerin kendilerine veya hak sahibi oldukları kişilere ait genel sağlık sigortası prim borçları başta olmak üzere çeşitli prim borçları üzerinden yapılabilecek. İşlemler için icra takibi başlatılmasına veya kişilerden onay alınmasına gerek duyulmayacak.
Düzenleme, sürekli maluliyet ve engellilik geliri alanların emeklilik öncesine ait borçlarının da maaşlarından tahsil edilmesine imkan tanıyor. Sigortalı bir kişinin çalışırken ölmesi durumunda ise geçmiş prim borçları; eş, çocuk, anne veya babaya ödenen ölüm aylığından kesilebilecek.
Kesintiye konu olan borçlar ve kapsam
Kesinti yapılacak borçlar arasında genel sağlık sigortası, isteğe bağlı sigorta, topluluk sigortası, tarım sigortası, Bağ-Kur prim borçları ile kamu görevlilerinin prim ve katkı payı borçları yer alıyor. Örneğin, 2025 yılında emekli olan bir kişinin 2023 ve 2024 yıllarına ait genel sağlık sigortası borcu tespit edilirse, SGK bu tutarı emekli maaşından tahsil edebilecek.
Sigortalının vefatı durumunda, 2022 ve 2023 yıllarına ait borçların sonradan tespit edilmesi halinde, eş veya kız çocuğuna ödenen ölüm aylığından kesinti yapılabilecek. Bir sigortalının vefatı sonrası eşine ölüm aylığı, kızına ise yetim aylığı bağlanmışsa, merhumun geçmiş prim borçları her iki maaştan da tahsil edilebilecek. Ancak sigortalının borcu nedeniyle SGK'dan aylık almayan eş veya çocuktan borç tahsilatı yapılmayacak.
Kendi emekli aylığını alan bir kişi, vefat eden ve kendisi adına aylık bağlanan bir kişinin borçlarından sorumlu tutulmayacak ve bu borçlar kişinin kendi emekli aylığından kesilmeyecek.
Kesinti oranlarındaki farklılık ve itiraz hakkı
Düzenlemede kesinti oranlarına ilişkin farklılıklar bulunuyor. Mevzuat, emekli, dul ve yetim aylıklarından yapılacak kesintilerin aylığın %25'ini aşmamasını öngörürken; SGK genelgesi, kesintinin aylığın dörtte biri olacağını ancak %10'u geçemeyeceğini belirtiyor.
Eşine ölüm aylığı bağlanan ve aynı zamanda kendi emekli aylığı olan bir kişinin, her iki maaşında da geçmiş prim borcu bulunması halinde, her iki maaştan da ayrı ayrı %10 oranında kesinti uygulanabilecek. Kesintiye tabi tutulan kişiler için itiraz hakkı bulunurken, itirazların sosyal güvenlik il müdürlüklerine veya sosyal güvenlik merkezlerine yapılabileceği ifade ediliyor.
