Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), yurt dışı kaynaklı dövizlerin Türk lirasına dönüştürülmesinin desteklenmesine ilişkin tebliğde değişiklik yapan yeni bir tebliğ yayımladı. Resmi Gazete'de yayımlanan düzenleme, döviz dönüşüm desteğinin etkinliğini artırmayı ve rezerv birikimine katkısını güçlendirmeyi hedefliyor.
Yeni düzenleme uyarınca şirketler, döviz dönüşüm desteğinden ürettikleri katma değer oranında yararlanabilecek. Bir şirketin katma değeri, karlılık ve işçilik maliyetleri üzerinden hesaplanacak.
Ara ihracatçılar, kendi katma değer bazlı limitlerine ulaştıklarında, yüksek katma değerli tedarikçiler adına döviz dönüşüm işlemleri gerçekleştirebilecek. Bu durumlarda, döviz dönüşüm desteği doğrudan tedarikçinin hesabına yatırılacak.
Döviz pozisyonu şartı ve uygulama tarihleri
Düzenleme ile birlikte, destekten yararlanan şirketler için uygulanan 'döviz satın almama taahhüdü', döviz pozisyonuna dayalı bir sistemle değiştirildi. Şirketlerin döviz pozisyonlarının, döviz dönüşüm desteği başvurusundan önce TCMB tarafından belirlenecek bir üst sınırı aşmaması gerekecek.
Uygulamanın etkin bir şekilde yürütülmesi için bankaların aracı fonksiyonları güçlendirildi. Döviz dönüşüm desteğine ilişkin değişiklikler 1 Ekim itibarıyla hayata geçirilecek.
2 %
Döviz dönüşüm desteğinin temel oranı
Destek ödemesi ve %35 ihracat bedeli satış yükümlülüğüne ilişkin geçici uygulama süresi, 31 Ocak 2027 tarihine kadar uzatıldı. Söz konusu geçici uygulamalar için daha önceki son tarih 31 Temmuz olarak belirlenmişti.
Güncellemeler
Düzenlemenin detayları Uygulama Talimatı'nda yer alacak olup, yeni döviz dönüşüm desteği sistemi ihracat ve döviz kazandırıcı hizmetler rediscount kredilerinde kullanılan sisteme benzerlik gösteriyor. Ayrıca, bankaların süreçteki aracı rollerini güçlendirmek amacıyla ek önlemler getirilebileceği iddia ediliyor.
Düzenlemenin detayları Uygulama Talimatı ile netleşecek olurken, yeni döviz dönüşüm desteği sisteminin ihracat ve döviz kazandırıcı hizmetler rediscount kredilerinde kullanılan sisteme benzer bir yapıya sahip olduğu belirtiliyor. Ayrıca TCMB'nin, süreçte bankaların aracı rolünü güçlendirmek amacıyla ek tedbirler getirebileceğine dair doğrulanmamış iddialar bulunuyor.
Yeni düzenlemenin ayrıntılarının Uygulama Talimatı ile belirleneceği açıklanırken, döviz dönüşüm desteğine yönelik yeni döviz pozisyonu bazlı sistemin ihracat ve döviz kazandırıcı hizmetler rediscount kredilerindeki sisteme benzerlik gösterdiği belirtildi. Ayrıca, bankaların süreçteki aracı rollerini güçlendirmek amacıyla ek önlemlerin devreye alınabileceği iddia ediliyor.
Düzenlemenin ayrıntıları Uygulama Talimatı ile belirlenecek olurken, yeni döviz dönüşüm desteği sistemi ihracat ve döviz kazandırıcı hizmet rediscount kredilerinde kullanılan sisteme benzer bir yapıda kurgulandı. Ayrıca, bankaların süreçteki aracı rollerini güçlendirmek amacıyla ek tedbirlerin getirilebileceği öngörülüyor.
Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni düzenlemede, döviz dönüşüm desteğinin doğrudan tedarikçi firmanın hesabına aktarılacağı ve mevcut sistemin ihracat reeskont kredileriyle benzer bir çerçevede kurgulandığı açıklandı. İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, yeni döviz pozisyonu bazlı sistemin bir aylık döviz alım yasağı getiren eski yöntemin yerine geçtiğini ve bu değişikliğin katma değer üreten ancak doğrudan ihracat yapmayan KOBİ'leri sisteme dahil edeceğini belirtti. Ayrıca iş dünyasının temel beklentisinin, %35'lik ihracat bedeli satış zorunluluğunun tamamen kaldırılması olduğu ifade edildi.
