Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Temmuz ayına ilişkin üretici ve market fiyat verilerini açıkladı. Verilere göre Temmuz'da üretici ile market arasındaki fiyat farkı en fazla yüzde 461,2 ile havuçta görülürken, bunu yüzde 444,4 ile elma, yüzde 236,6 ile yeşil mercimek, yüzde 231,6 ile kabak ve yüzde 219,5 ile maydanoz izledi.
Temmuzda üretici ile market arasındaki fiyat farkı en fazla havuçta ölçüldü.
Temmuzda havuç marketlerde üretici fiyatının 5,6 katına, elma 5,4 katına, yeşil mercimek 3,4 katına ve kabak 3,3 katına satıldı. Havuç üreticiden kilogramı 11 liradan çıkarken markette 61,73 liradan, elma 18,75 liradan çıkıp 102,07 liradan, yeşil mercimek 24,21 liradan çıkıp 81,50 liradan, kabak 17,64 liradan çıkıp 58,49 liradan, maydanoz ise 6,82 liradan çıkıp 21,79 liradan satıldı.
Market fiyatlarında sivri biber zirvede
Bayraktar, markette izlenen 39 üründen 19'unun fiyatının arttığını, 20'sinin ise düştüğünü belirtti. Temmuzda markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 86,2 ile sivri biber oldu. Bunu yüzde 53,3 ile kuru soğan, yüzde 23,4 ile mısırözü yağı, yüzde 22,8 ile kuru üzüm ve yüzde 15,5 ile patates izledi.
Temmuzda markette fiyatı en fazla artan ürün sivri biber oldu.
Markette fiyatı en fazla düşen ürün ise yüzde 49 ile karpuz oldu. Karpuzu yüzde 39,6 ile yeşil fasulye, yüzde 30,2 ile kiraz, yüzde 28,6 ile havuç ve yüzde 23,5 ile piliç eti izledi.
Üreticide en yüksek artış kuru soğanda
Üretici tarafında izlenen 31 üründen 8'inin fiyatı artarken, 16'sının düştü, 7'sinin değişmedi. Üreticide fiyatı en fazla artan ürün yüzde 52,9 ile kuru soğan oldu. Bunu yüzde 49,2 ile sivri biber, yüzde 31,8 ile çilek, yüzde 13,9 ile domates ve yüzde 13,7 ile patates izledi. Üreticide en fazla düşüş ise yüzde 51,1 ile havuçta görüldü; havuçu yüzde 49 ile karpuz, yüzde 43,7 ile kabak, yüzde 38,6 ile yeşil mercimek ve yüzde 29,6 ile salatalık izledi.
Bayraktar, kuru soğandaki artışın nedenini, Çukurova'daki yazlık kuru soğan hasadının geçen ay tamamlanması, Orta Anadolu'daki erkenci çeşitlerin hasadının ise yeni başlaması ve iki hasat arasındaki arz boşluğu olarak açıkladı. Sivri biber ve domatesteki artışı, kıyı bölgelerde sera üretiminin sona ermesiyle arzın düşmesine bağladı. Çilekteki artışın ise sezonun sona yaklaşmasıyla oluştuğunu söyledi.
Kabak, salatalık ve patlıcan fiyatlarındaki düşüşün, yayla üretiminin devreye girmesiyle arzın artması ve talebin buna yetişmemesinden kaynaklandığını belirten Bayraktar, patatesteki fiyat artışını ise uzun süren bahar yağışlarının yazlık patateslerde bozulmaya yol açması ve arzın daralmasıyla açıkladı. Havuç ve yeşil mercimekteki düşüşün mevsimsel arz artışı ve zayıf talepten, karpuzdaki düşüşün ise karpuzun uzun süre saklanamaması ve talebin beklentilerin altında kalmasından kaynaklandığını ifade etti.
Girdi fiyatları
TZOB verilerine göre Temmuz'da haziran ayına göre 20.20.0 kompoze gübre yüzde 0,1, amonyum nitrat yüzde 0,2 arttı; üre gübresi yüzde 10,9, amonyum sülfat yüzde 8,6, DAP gübresi yüzde 1,2 azaldı. Geçen yılın aynı ayına göre amonyum nitrat yüzde 71, amonyum sülfat yüzde 59,4, 20.20.0 kompoze yüzde 35,4, DAP yüzde 25, üre yüzde 1,5 arttı. Besi yemi fiyatları aylık bazda yüzde 0,1, süt yemi yüzde 0,4 gerilerken, yıllık bazda besi yemi yüzde 29,6, süt yemi yüzde 27,8 arttı.
Elektrik fiyatları son bir yılda yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatları yüzde 27,8 arttı. Motorin fiyatları aylık yüzde 19,4, yıllık yüzde 43,6 yükseldi.