Toyota, dünyanın en büyük otomobil üreticilerinden biri olarak, beşinci dönem üst üste kâr düşüşü bildirmeye hazırlanıyor. Yatırımcılar, Japonya'daki depremin etkilerini değerlendirirken şirketin mali sonuçları merakla bekleniyor.

Toyota mali sonuçlarını 4 Ağustos'ta açıklayacak. Nisan-Haziran dönemi faaliyet kârının yıllık bazda düşmesi bekleniyor. Sekiz analistin tahminlerinin ortalamasına göre, bu dönemde faaliyet kârının 1,11 trilyon yen (yaklaşık 7 milyar dolar) olması öngörülüyor; bu, geçen yılın aynı dönemine göre %5'lik bir düşüş anlamına geliyor.

1,11 trilyon yen tahmini faaliyet kârı

Toyota'nın Nisan-Haziran dönemi faaliyet kârı, sekiz analistin tahminlerinin ortalamasına göre bu seviyede olacak; geçen yıla göre %5 düşüş.

Hibrit araçlara olan güçlü talebe rağmen Toyota, maliyet artışlarını ve bazı büyük pazarlardaki satış kayıplarını telafi etmekte zorlanıyor. Toyota ve Lexus'un küresel satışları, mali yılın ilk çeyreğinde %3 düşerek 2,5 milyon adedin hemen üzerinde kaldı. ABD'deki satışlar sınırlı büyüme gösterirken, Çin, Orta Doğu, Okyanusya ile Orta ve Güney Amerika'daki kayıplar telafi edilemedi.

Okyanusya satışları çeyrekte %16, Orta ve Güney Amerika satışları ise %5 düştü. Çin'de Nisan-Haziran döneminde satışlar yıllık bazda %28 geriledi. Çinli otomobil üreticilerinin ihracat pazarlarındaki hızlı büyümesi, geleneksel olarak güçlü olduğu bölgelerdeki rekabeti artırıyor.

Dünyanın en büyük otomobil pazarı Çin'de yerli elektrikli araç üreticileri, düşük fiyatlı ve teknoloji odaklı modellerle büyüyor; bu da Japon markaları üzerindeki baskıyı artırıyor. Toyota, bu rekabete Çin'e özel elektrikli modeller geliştirerek yanıt veriyor, ancak satış hacmine etkisinin zaman alacağı belirtiliyor. Benzinli araçlara olan talebin azalması, Toyota'nın Çin'deki genel performansını olumsuz etkiliyor. Çin'deki devam eden kayıplar, Toyota'nın küresel satış ve kâr hedefleri için en önemli risklerden biri olarak görülüyor.

Orta Doğu'da ise satışlar aynı dönemde yaklaşık üçte bir oranında düştü. Bölgedeki çatışmalar, tüketici talebini ve araç sevkiyatlarını doğrudan etkiledi. Ayrıca, Orta Doğu'daki gerilimler alüminyum ve nafta gibi üretim girdilerinin fiyatlarını yükseltti, Toyota'nın enerji ve nakliye maliyetlerini artırdı. Toyota daha önce Orta Doğu'daki gelişmelerin mali yıl boyunca milyarlarca dolarlık baskı oluşturabileceği uyarısında bulunmuştu.

Japonya'nın güneyinde 7,1 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Toyota, güvenlik kontrolleri ve parça tedarik sorunları nedeniyle Japonya'daki dört fabrikasında üretimi durdurdu; bunlardan ikisi araç montajı yapıyor. Üç fabrikada üretimin 5 Ağustos'a kadar, Aichi'deki fabrikada ise 7 Ağustos'a kadar askıya alınması planlanıyor. Durdurulan fabrikalardan biri Lexus modelleri üretirken, diğerleri hibrit araç parçaları ve motor üretiyor.

Toyota'nın önemli parça tedarikçisi Aisin, depremin merkez üssü yakınındaki fabrikasında su borularında hasar gördü. Aisin'in fabrikasında büyük bir yapısal veya makine hasarı bulunamadı, ancak üretimin tamamen yeniden başlaması için net bir zaman çizelgesi açıklanmadı. Fabrikanın yeniden başlatılması için yaklaşık 200 kişi çalışıyor. Parça üretimindeki gecikme, Toyota'nın kendi fabrikaları güvenli olsa bile montaj hatlarının çalışmasını engelleyebilir. Otomotiv endüstrisinde tek bir parçanın eksik olması, binlerce aracın üretim hattını durdurabilir.

ABD'de Toyota'nın satışları çeyrekte sınırlı büyüme gösterdi ve en çok satan RAV4 modelinin değişimi yeni bir risk oluşturuyor. Eski RAV4 üretiminin sona ermesi ile yeniden tasarlanan modelin piyasaya geçişi arasındaki boşluk, satış hızını sınırladı. Yatırımcılar, yeni RAV4 üretim kapasitesinin ve bayii teslimatlarının ne zaman hızlanacağına dair açıklamaları bekliyor. ABD'de hibrit talebi Toyota'nın en güçlü alanlarından biri olmaya devam ediyor, ancak uzun süren bir model geçişi, Çin ve Orta Doğu kayıplarını telafi edecek büyümeyi geciktirebilir.

Toyota, cari mali yıl için 3 trilyon yen faaliyet kârı öngörüyor. Analistler, satış kayıpları, artan hammadde fiyatları ve deprem kaynaklı üretim duruşlarının ardından şirketin bu tahmini değiştirip değiştirmeyeceğine odaklanıyor. Toyota'nın fabrikaları hızla tekrar devreye girerse depremin kâr üzerindeki etkisi sınırlı kalabilir; ancak parça tedarikindeki aksaklıklar sürerse üretilmeyen araç sayısı ve mali kayıplar artabilir. 4 Ağustos'ta açıklanacak sonuçlar, yalnızca geçen çeyreğin performansını değil, aynı zamanda Çin rekabeti ve tedarik zinciri sorunları karşısındaki dayanıklılığını da gösterecek.