Türkiye'deki şehirler arası otobüs firmaları; artan yakıt, köprü, otoyol, terminal ve bakım maliyetleri nedeniyle ücretsiz ikram sunumlarını kademeli olarak azaltıyor. Eskiden dondurmadan keke kadar çeşitli ücretsiz ikramlar sunan firmaların çoğu, artık yalnızca çay, kahve, su veya meşrubat ile sınırlı hizmet veriyor. Birçok otobüs firması, maliyetleri düşürmek amacıyla kek ve bisküvi dağıtımını durdurmuş durumda.

Kars Otobüsçüler ve İşletmeciler Derneği Başkanı Mustafa Kıransal, yakıt fiyatları ile otoyol, köprü, lastik ve bakım maliyetlerinin önemli ölçüde artmasının, mevcut koşullarda ücretsiz ikram sunmayı zorlaştırdığını belirtti. Kıransal, maliyetlerin oldukça yükseldiğini ifade etti.

Havayolu modeli ve ücretli ikram riski

Türkiye Otobüsçüler Federasyonu (TOFED) Malatya Şubesi Başkanı Eyüp Fatih Bay, yükselen maliyetlerin ve düşen yolcu sayılarının, otobüslerin havayolu şirketlerinde kullanılan ücretli ikram modelini benimsemesine yol açabileceğini söyledi. Bay, bazı seyahat uygulamalarının bilet gelirlerini şirketlere yaklaşık 20 gün sonra aktarmasının nakit akışına zarar verdiğini belirtti. Sektör temsilcileri, online bilet platformlarının yaklaşık yüzde 13 oranında komisyon almasının da firmalar üzerindeki nakit akışı baskısını artırdığını ifade ediyor.

Otobüslerde suyu parayla satarlarsa kimse şaşırmasın.
— Eyüp Fatih Bay, TOFED Malatya Şube Başkanı

Sektör temsilcileri, maliyet baskısı devam ederse bir sonraki adımın havayollarında olduğu gibi su ve meşrubat için ücret talep etmek olabileceğini öngörüyor. Ayrıca personel giderlerindeki artışın da işletmeciler üzerinde ek bir yük oluşturduğu belirtiliyor. Sektör genelinde ikramlar konusunda henüz zorunlu bir karar bulunmasa da maliyet baskısının sürmesi halinde ücretsiz ikram konseptinin önümüzdeki dönemde önemli ölçüde değişebileceği ifade ediliyor.

13 %

Online bilet platformlarının şirketlerden aldığı komisyon oranı