Sekiz büyük uluslararası denizcilik birliği, Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemiler için zorunlu geçiş ücretleri veya hizmet bedelleri getirilmesine karşı çıkmaları için Birleşmiş Milletler'e çağrıda bulundu.
Uluslararası Denizcilik Odası (ICS) tarafından Çarşamba günü yayımlanan ve Pazartesi günü gönderilen ortak açık mektup, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres ile Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) Genel Sekreteri Arsenio Dominguez'e hitaben yazıldı.
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi ile Umman Körfezi'ni ve küresel piyasaları birbirine bağlayan bir deniz geçiş yoludur.
Ekonomik risklere ve emsallere dikkat çekildi
Denizcilik birlikleri, bölgede zorunlu ücretlerin uygulanmasının navigasyon özgürlüğünü zayıflatacağını ve küresel ekonomiye zarar vereceğini belirtti. Mektupta, Hürmüz Boğazı üzerinden zorunlu ücret veya hizmet bedeli alınmasının 'yerleşik uluslararası uygulamalardan önemli bir sapma' teşkil edeceği ifade edildi.
Bu tür ücretlerin onaylanmasının, diğer uluslararası su yollarında benzer önlemler için emsal oluşturabileceği ve transit geçişi düzenleyen yasal çerçeveyi zayıflatabileceği konusunda uyarı yapıldı. Ayrıca, deniz taşımacılığı maliyetlerindeki artışın; nakliye ve enerji fiyatlarına, enflasyona ve ekonomik belirsizliğe katkıda bulunacağı belirtildi.
İran ve Umman arasında ön anlaşma
İran ve Umman, Çarşamba günü Hürmüz Boğazı'nın gelecekteki düzenlemelerine ilişkin ön bir anlayış birliğine vardı. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazem Gharibabadi, bu anlayış birliğinin deniz trafiği için giriş ve çıkış rotalarının yerini kapsadığını belirtti.
Gharibabadi, nihai anlaşmanın tamamlanmak üzere olduğunu ifade ederek, bu durumun 'geçmiş 60 yıllık uygulamadan daha yeni ve farklı bir model' olduğunu söyledi. Ancak bu anlayış birliğinin 'Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılması anlamına gelmediğini' de ekledi.
IMO'nun pozisyonu
Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) Konseyi, Temmuz ayında yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı geçişlerinin uluslararası hukuk uyarınca ücret ve bedellerden muaf kalması gerektiğini belirtmişti. Konsey, bölgesel kıyı devletleri arasında yapılacak her türlü düzenlemenin, uluslararası düzeyde tanınan trafik ayrım şeması üzerinden tüm gemilerin ayrımcılık yapılmaksızın ve engellenmeksizin transit geçişini garanti etmesi gerektiğini vurguladı.
